
Opinia jury na temat pracy Marka Budzyńskiego
U podstaw ideowych pracy 050 leży przekonanie, że Świątynia Opatrzności Bożej jako Wotum Konstytucji 3 Maja za ocalenie Narodu Polskiego realizowane na przełomie 2 i 3 tysiąclecia w hymnie dziękczynnym za pontyfikat Papieża Polaka, musi być dziełem szczególnym o formie bogatej w treści wewnętrzne, nie tylko zatem jeszcze jednym wspaniałym i dużym kościołem.
Dzieło to musi być przede wszystkim znakiem bogatym w symbolikę uniwersalną i współczesną, a równocześnie związaną z tradycją i tożsamością narodową, znakiem współcześnie
wyrosłym z tej ziemi. Ten pogląd cały sąd konkursowy przyjął również jako oddający najistotniejsze intencje i cel konkursu.
Znakiem i archetypem świętego miejsca - kontaktu człowieka z Bogiem, od prawieków jest góra. Ten znak, wraz z całym założeniem krajobrazowym przyjęła praca nr 050 za podstawę tworzenia formy Świątyni. Góra - jest nierozerwalnie związana z tradycją chrześcijaństwa, równocześnie formą kopca sięga korzeni tradycji słowiańskiej i polskiej. Tą właśnie formą czczono pamięć największych synów naszego narodu. Jest to równocześnie forma, zdaniem sądu konkursowego, trafna dla tego konkretnego miejsca lokalizacji Świątyni Opatrzności Bożej. Takie właśnie krajobrazowe założenie, na nadwiślańskiej równinie Wilanowa w sposób bardziej organiczny z niej wyrasta, niż jakakolwiek inna monumentalna budowla.
Na wskroś współczesna, lekka a zarazem mocna forma zwieńczenia kopca może być symbolicznie wielorako interpretowana w zależności od odległości, pory roku, dnia, aury i oświetlenia, jako namiot, skrzydła, obłok, krzak gorejący lub znicz nocą, korona lub kryształ grający tęczowymi odblaskami światła na tle nieba. Stanowi ta forma równocześnie obfite a zarazem zjawiskowe źródło światła spływającego z niebios do wnętrza Świątyni. Światło to rozjaśnia mroki przestrzeni o ogromnej sile ekspresji w klimacie tajemnicy sacrum, a zarazem niezwykle funkcjonalnie i prosto zorganizowanej. Całe wnętrze ukierunkowane i skoncentrowane zostało wokół ołtarza i tabernakulum, tworząc bogato ukształtowane otoczenie, umożliwiające uroczystą liturgię zbiorową, a także indywidualną kontemplację modlitewną.
Wejścia do Świątyni prowadzą czterema drogami, przez repliki form kościołów różnych społeczności osadzonych w polskiej tradycji i krajobrazie oraz w kulturze chrześcijańskiej.
Praca ta łączy romantyczny klimat kształtowany niekonwencjonalną formą z racjonalnym, profesjonalnie i starannie w każdym elemencie przemyślanym rozwiązaniem technicznym i użytkowym. Wszystkie składniki zadanego programu konkursowego, zarówno sakralne jak również utylitarne, pomocnicze i techniczne zostały rozwiązane prawidłowo i funkcjonalnie. Konsekwentnie ekologiczne potraktowanie tematu w całym złożonym kompleksie zagadnień jest szczególnym wyróżnikiem tej pracy i stanowi o jej twórczym humanizmie i pionierskiej współczesności. Cechy te dotyczą wszystkich, a szczególnie najtrudniejszych i najbardziej, być może, kontrowersyjnych elementów rozwiązania, jak na przykład: pokrycia dachu budowli, czy wprowadzenia wody na planie. Są one dokładnie omówione i wyjaśnione w opisowej części pracy konkursowej. Głęboko przemyślana idea całego założenia tworzy unikalny kompleks architektoniczno-krajobrazowy w skali nie tylko krajowej, lecz i europejskiej. Jest to dzieło w swojej stylistyce i wymowie ponadczasowe, w każdym elemencie przeniknięty duchem sacrum.
Kompleks ten jako Świątynia Opatrzności Bożej stać się może miejscem zarówno wielkich uroczystości kościelnych, jak i indywidualnej kontemplacji, ośrodkiem kultu, pielgrzymek i odczytywania znaczeń tego miejsca i Słowa Bożego, zakodowanym w tym miejscu, prawdziwym miejscem modlitwy Narodu.
Praca otrzymuje główną nagrodę równorzędną za unikalne rozwiązanie Świątyni Świętej Opatrzności Bożej jako Wotum Narodu, pełnej klimatu sacrum w skali monumentalnego a zarazem romantycznego założenia krajobrazowego z uwzględnieniem tożsamości narodowej.
Żródło: Architektura Murator nr 7/2000